Thiết kế nhà ống sáng và thoáng: Năm cách lấy sáng không cần đập tường

Nhà ống thường tối ở giữa và nóng ở trên, nhưng không phải cứ đập tường mới sáng. Nhiều giải pháp lấy sáng và thông gió có thể làm gọn trong nhà đang ở.
Ai từng sống trong nhà ống đều quen với cảm giác này: phòng khách ở tầng một lúc nào cũng phải bật đèn dù ngoài trời nắng chang chang, còn phòng ngủ ở giữa nhà thì lúc nào cũng âm u. Nhà hẹp, sâu, hai bên bị nhà hàng xóm kẹp chặt, chỉ còn mặt trước và mặt sau để lấy sáng. Muốn sáng hơn, nhiều người nghĩ ngay tới việc đập tường, mở thêm cửa sổ, tốn kém mà chưa chắc đã hiệu quả.
Thực ra, có nhiều cách lấy sáng và thông gió cho nhà ống không cần đụng tới kết cấu. Chúng nằm ở cách sắp xếp đồ đạc, chọn vật liệu và tận dụng những khoảng trống sẵn có trong nhà.
Giếng trời: lá phổi của nhà ống
Giếng trời là giải pháp quen thuộc nhất, và cũng là giải pháp hiệu quả nhất cho nhà sâu. Một khoảng trống thẳng đứng từ mái xuống tầng một, dù chỉ rộng một mét vuông, cũng đủ đưa ánh sáng xuống tận đáy nhà và giúp không khí nóng thoát lên trên. Nhiều nhà làm giếng trời ở giữa, ngay trên cầu thang, để ánh sáng lan đều sang các phòng xung quanh.
Màu sơn và vật liệu sáng màu
Một căn phòng tối đôi khi không thiếu sáng, mà thiếu khả năng phản xạ ánh sáng. Tường sơn màu đậm, gạch lát tối màu, rèm cửa dày và đồ gỗ sẫm màu sẽ hút hết ánh sáng ít ỏi lọt vào nhà. Đổi sang sơn trắng, trắng ngà hoặc be nhạt, dùng gạch lát sáng màu và rèm vải mỏng, căn phòng có thể sáng lên rõ rệt mà không cần thêm một bóng đèn nào.
Gương cũng là công cụ lấy sáng rẻ tiền mà ít người dùng đúng cách. Một tấm gương lớn đặt đối diện cửa sổ sẽ nhân đôi lượng sáng vào phòng. Gương đặt ở cuối hành lang tối giúp hành lang bớt âm u. Chỉ cần tránh đặt gương đối diện giường ngủ hoặc nơi phản chiếu quá gắt vào mắt người ngồi làm việc lâu.
Vách ngăn nhẹ thay tường đặc
Trong nhà ống, tường gạch đặc giữa các phòng là thủ phạm chặn sáng lớn nhất. Thay một bức tường đặc bằng vách kính mờ, vách lam gỗ thưa hoặc kệ mở, ánh sáng từ phòng có cửa sổ sẽ lan sang phòng không có cửa sổ. Phòng ngủ của con vẫn riêng tư nhờ kính mờ, nhưng ban ngày không cần bật đèn.
Với nhà đang ở, giải pháp đơn giản hơn là khoét ô lấy sáng trên tường ngăn, lắp kính cố định. Ô này không cần mở được, chỉ cần cho ánh sáng đi qua. Nhiều gia đình làm ô kính cao gần trần, vừa lấy sáng vừa giữ được sự riêng tư, vì người bên ngoài không nhìn xuyên qua được ở tầm mắt thấp.
Cầu thang và hành lang: đừng để thành hốc tối
Cầu thang nhà ống thường là nơi tối nhất, vì nó nằm giữa nhà và ít cửa sổ. Nhưng cầu thang cũng là trục thông gió tự nhiên: không khí nóng từ tầng dưới bay lên qua giếng trời ở đây. Nếu làm cầu thang bằng bậc hở, lan can thanh mảnh thay vì tường đặc, ánh sáng và gió sẽ đi xuyên qua dễ hơn.
Hành lang tầng trên cũng vậy. Thay vì xây tường đặc dọc hành lang, có thể dùng lan can kính hoặc thanh gỗ thưa để ánh sáng từ phòng ngủ tràn ra hành lang. Ban đêm, một dải đèn led âm chân tường đủ để đi lại an toàn, không cần bật đèn trần sáng chói cả hành lang.
Sắp xếp lại đồ đạc theo hướng sáng
Cuối cùng, cách rẻ nhất mà hiệu quả nhất là dọn lại nhà theo hướng sáng. Bàn làm việc đặt gần cửa sổ thay vì quay lưng vào cửa sổ. Tủ cao đặt sát tường bên, không chắn ngang luồng sáng từ cửa vào sâu trong phòng. Cây cảnh lớn trong nhà nên đặt ở góc có sáng, không đặt trước cửa sổ vì tán lá sẽ chắn hết ánh sáng.


