Molniya – UAV tấn công giá rẻ đang thay đổi cục diện chiến trường phía Đông

Trong bối cảnh chiến tranh Ukraine kéo dài, Nga đã tăng cường triển khai UAV Molniya – một nền tảng không người lái “tia chớp” với chi phí sản xuất siêu thấp, tạo ra một mối đe dọa ngày càng lan rộng cho các vị trí tiền tuyến của Ukraine.

Một nền tảng giá rẻ, sản xuất linh hoạt

Molniya được thiết kế để có thể lắp ráp nhanh chóng tại nhiều địa điểm khác nhau, không phụ thuộc vào một nhà máy duy nhất. Theo Jane’s Defence Weekly, giá thành một chiếc Molniya chỉ khoảng 5.000–10.000 USD, khiến nó trở thành “vũ khí của người dân” trong cuộc chiến hiện đại.

Chi phí thấp, khả năng sản xuất hàng loạt

Nhờ cấu trúc đơn giản, các nhà máy ở tỉnh Rostov của Nga có thể sản xuất hàng trăm đơn vị mỗi tháng. Điều này giải thích tại sao các cuộc tấn công của Ukraine vào các cơ sở sản xuất Molniya trong năm 2025 vẫn chưa làm giảm đáng kể nguồn cung.

Mở rộng vùng xám sát thương

Khi lần đầu xuất hiện vào năm 2024, các binh sĩ Ukraine coi khoảng 18‑20 km sau tuyến mặt trận là “vùng an toàn”. Tuy nhiên, theo lời chỉ huy tiểu đoàn Antares – Samir, “một đêm, 5‑6 chiếc xe của chúng tôi đã bị Molniya thiêu rụi trên cùng một con đường”, chứng tỏ ranh giới an toàn đã bị xói mòn.

Độ sâu tác chiến tăng lên

Ban đầu Molniya chỉ nhắm vào các mục tiêu hậu cần cách mặt trận 20 km. Đến năm 2025‑2026, các phiên bản mới có thể bay sâu hơn 50 km, thâm nhập vào khu vực hậu phương và gây khó khăn cho việc di chuyển và cung cấp của lực lượng Ukraine.

Biến thể Molniya‑2 và các cải tiến công nghệ

Molniya‑2, phiên bản “phóng to” của nền tảng gốc, có trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 10 kg và tải trọng chiến đấu 3‑5 kg. Với tầm bay khoảng 30 km và thời gian bay lên tới 40 phút, nó đáp ứng được nhu cầu tấn công sâu hơn.

Điều khiển và khả năng chống nhiễu

Phiên bản cơ bản sử dụng kênh vô tuyến, dễ bị tấn công điện tử. Để khắc phục, Nga đã thử nghiệm các mẫu có điều khiển bằng cáp quang, loại bỏ hoàn toàn khả năng bị nhiễu. Ngoài ra, một số mẫu còn được trang bị đầu đạn nhiệt áp và trí tuệ nhân tạo, biến chúng thành “tàu sân bay trên không” mang theo UAV cỡ nhỏ.

Tác động chiến lược đối với Ukraine

Molniya không chỉ là một UAV cảm tử đơn lẻ; nó là mắt xích trong chuỗi đa dạng gồm UAV trinh sát, UAV FPV và thậm chí là pháo binh. Sự linh hoạt này khiến Ukraine phải điều chỉnh lại các quy trình tác chiến, giảm khoảng cách an toàn và tăng chi phí phòng thủ điện tử.

Những thách thức và dự đoán cho năm 2026

Trong năm 2026, các nhà phân tích dự đoán rằng Molniya sẽ tiếp tục được triển khai ở quy mô lớn, đồng thời xuất hiện các biến thể chuyên dụng cho nhiệm vụ trinh sát và hỗ trợ hỏa lực. Đối với Ukraine, việc phát triển hệ thống phản UAV, tăng cường phòng điện tử và cải thiện các tuyến hậu cần sẽ là yếu tố quyết định để giảm thiểu mối đe dọa này.

Như Kot, chỉ huy đại đội UAV K‑2, đã nhấn mạnh: “Không có gì độc đáo về công nghệ, vấn đề chính là khả năng sản xuất hàng loạt và triển khai nhanh chóng”. Đây chính là lời cảnh báo mạnh mẽ cho bất kỳ lực lượng nào đang đối mặt với một nền tảng vũ khí giá rẻ nhưng có sức công phá đáng kể.