Tòa án mở thủ tục phá sản đối với SBIC và các công ty con

SBIC – Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy, tiền thân là Vinashin – cùng một số công ty thành viên đã bị Tòa án Nhân dân khu vực 2 Hà Nội quyết định mở thủ tục phá sản do mất khả năng thanh toán.

Quyết định được đưa ra sau khi TAND khu vực 2 xác định rằng hai doanh nghiệp này không còn đáp ứng được các tiêu chí thanh toán nợ theo Luật Phá sản. Thời hạn nộp giấy đòi nợ là 30 ngày kể từ ngày 14‑1, tại địa chỉ 30 Huỳnh Thúc Kháng, phường Láng, Hà Nội.

Quy trình và yêu cầu nộp giấy đòi nợ

Chủ nợ phải gửi giấy đòi nợ cho quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản. Nội dung giấy đòi nợ cần:

• Rõ ràng về khoản nợ có bảo đảm và phương thức bảo đảm.
• Liệt kê chi tiết các khoản nợ không có bảo đảm.
• Ghi chú các khoản bồi thường theo hợp đồng (nếu có).
• Đính kèm tài liệu, chứng cứ chứng minh khoản nợ.
• Chữ ký của chủ nợ hoặc người đại diện hợp pháp; nếu là pháp nhân phải đóng dấu theo quy định.

Trong trường hợp bất khả kháng hoặc có trở ngại khách quan, quy định khoản 4 Điều 66 Luật Phá sản sẽ được áp dụng.

Bối cảnh lịch sử của Vinashin và quá trình tái cấu trúc

Vinashin từng được mệnh danh là “quả đấm thép” của nền kinh tế Việt Nam, với hơn 240 đơn vị thành viên hoạt động đa ngành. Tuy nhiên, năm 2010, Thanh tra Chính phủ công bố kết luận chỉ ra các sai phạm nghiêm trọng, khiến Vinashin thâm hụt gần 5.000 tỷ đồng và không bảo toàn được vốn Nhà nước.

Sau khi lãnh đạo bị xử lý hình sự, Vinashin bắt đầu quá trình tái cấu trúc từ 2010. Đến năm 2013, công ty được chuyển thành tổng công ty và đổi tên thành SBIC. Giai đoạn 2014‑2023, SBIC không còn tham gia trực tiếp sản xuất, mà chủ yếu thực hiện vai trò quản lý, điều hành và định hướng chung cho các công ty con.

Dù đã nỗ lực tái cấu trúc, hoạt động kinh doanh của SBIC vẫn không hiệu quả, dẫn đến việc công ty mẹ và các công ty con – như Công ty TNHH MTV Đóng tàu Bến Thủy, Đóng tàu Phà Rừng, Bạch Đằng, Hạ Long, Công nghiệp hàng hải Sài Gòn, CNTT Sài Gòn, Cam Ranh và Thịnh Long – lần lượt nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản.

Đề xuất hỗ trợ người lao động từ Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng)

Song song với quá trình phá sản, Bộ Giao thông Vận tải (hiện là Bộ Xây dựng) đã kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Lao động – Thương binh & Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) xem xét cơ chế khoanh nợ bảo hiểm xã hội cho người lao động, miễn lãi chậm đóng. Nếu nguồn thu từ phá sản không đủ để chi trả đầy đủ chế độ cho người lao động, đề xuất cho phép sử dụng ngân sách Nhà nước.

Bộ GTVT cũng đề xuất quyết toán quỹ tiền lương cho người lao động và người quản lý tại công ty mẹ và các đơn vị thuộc SBIC dựa trên thực tế chi giai đoạn 2014‑2023; từ năm 2024 trở đi, tiền lương sẽ được xác định theo kết quả sản xuất, kinh doanh của từng đơn vị.

Việc mở thủ tục phá sản không chỉ là dấu chấm hết cho một giai đoạn dài của Vinashin/ SBIC, mà còn mở ra cơ hội tái cấu trúc lại ngành công nghiệp tàu thủy Việt Nam, đồng thời đặt ra những thách thức quan trọng về bảo vệ quyền lợi người lao động và sử dụng hiệu quả tài sản nợ.