Hệ thống báo động hỏng tại lò phản ứng Kashiwazaki‑Kariwa đã khiến dư luận Nhật Bản và quốc tế dấy lên lo ngại về an toàn hạt nhân.

1. Bối cảnh nhà máy hạt nhân Kashiwazaki‑Kariwa

Nhà máy Kashiwazaki‑Kariwa, thuộc công ty Tokyo Electric Power Company (TEPCO), là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới tính theo công suất danh nghĩa 7.965 MW, với 7 lò phản ứng kiểu BWR. Được đưa vào vận hành từ năm 1985, nhà máy đã trải qua hơn ba thập kỷ hoạt động và là một phần quan trọng trong chiến lược năng lượng của Nhật Bản.

2. Chi tiết sự cố báo động

Vào ngày 17 tháng 12 2025, đội ngũ vận hành phát hiện lỗi trong hệ thống báo động âm thanh và ánh sáng tại lò phản ứng số 3. Lỗi khiến các tín hiệu cảnh báo không được kích hoạt khi áp suất và nhiệt độ vượt ngưỡng an toàn. Ngay lập tức, quy trình khẩn cấp đã được kích hoạt: các thanh điều khiển tự động ngừng hoạt động, và nhân viên kiểm tra thủ công.

2.1 Nguyên nhân tiềm năng

• Hỏng hóc phần cứng do tuổi thọ thiết bị (hơn 30 năm).
• Không cập nhật phần mềm giám sát sau sự cố Fukushima năm 2011.
• Thiếu bảo trì định kỳ do ngân sách cắt giảm.

2.2 Phản hồi của cơ quan quản lý

The Nuclear Regulation Authority (NRA) của Nhật Bản đã yêu cầu TEPCO dừng hoạt động lò phản ứng này trong vòng 48 giờ để tiến hành kiểm tra toàn diện. Đồng thời, NRA hứa sẽ công bố báo cáo chi tiết trong 30 ngày tới, dựa trên tiêu chuẩn IAEA (International Atomic Energy Agency).

3. Hệ quả và quan ngại quốc tế

Sự cố xảy ra chỉ hơn một thập kỷ sau thảm họa Fukushima, khiến người dân địa phương và các nhà đầu tư quốc tế hoài nghi về độ tin cậy của hệ thống an toàn hạt nhân Nhật Bản. Theo khảo sát của NHK, 68 % người dân tỉnh Niigata lo ngại về nguy cơ rò rỉ phóng xạ nếu sự cố kéo dài.

3.1 Tác động lên thị trường năng lượng

Giá điện hạt nhân trên sàn giao dịch Tokyo đã giảm 4,2 % trong 24 giờ sau khi tin tức được công bố. Các nhà phân tích dự báo khả năng giảm công suất của Kashiwazaki‑Kariwa có thể làm tăng nhu cầu nhập khẩu khí đốt tự nhiên lên tới 0,5 Mtpa.

3.2 Phản hồi của cộng đồng quốc tế

Ủy ban An ninh và Hợp tác châu Âu (EU) đã bày tỏ lo ngại và kêu gọi Nhật Bản tăng cường giám sát xuất khẩu công nghệ hạt nhân, đồng thời xem xét các tiêu chuẩn an toàn chung cho các thành viên NATO.

4. Các biện pháp khắc phục và đề xuất

TEPCO đã công bố kế hoạch thay thế toàn bộ bộ phận báo động trong vòng 90 ngày, đồng thời triển khai hệ thống giám sát dựa trên AI để phát hiện bất thường sớm hơn. Các chuyên gia đề xuất ba hướng cải thiện:

1. Tăng ngân sách bảo trì và nâng cấp thiết bị hạt nhân lên mức ít nhất 15 % GDP năng lượng.
2. Áp dụng chuẩn ISO 45001 cho quản lý an toàn lao động và môi trường.
3. Thực hiện các cuộc diễn tập khẩn cấp đa quốc gia hàng năm, có sự tham gia của IAEA.

Kết luận

Sự cố báo động tại Kashiwazaki‑Kariwa là lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng an toàn hạt nhân không thể tự dưng bỏ qua, nhất là trong bối cảnh năng lượng sạch ngày càng được ưu tiên. Việc nâng cao tiêu chuẩn bảo trì, đầu tư công nghệ mới và tăng cường minh bạch sẽ giúp Nhật Bản duy trì niềm tin của công chúng và các đối tác quốc tế.

Quý độc giả có quan điểm gì về việc cải thiện an toàn hạt nhân? Hãy để lại bình luận và chia sẻ bài viết nếu bạn thấy hữu ích.