Quá khứ không chỉ là ký ức, mà còn là những vết sẹo vô hình có thể làm rạn nứt hạnh phúc hôn nhân nếu không được nhận diện và chữa lành.

1. Khi quá khứ trở lại trong mối quan hệ vợ chồng

Rất nhiều người thề sẽ không lặp lại những sai lầm của cha mẹ, nhưng khi cảm xúc bùng nổ, họ lại vô tình tái hiện lại những hành vi, lời nói mà họ từng ghét. Khi hai người lớn mang theo “đứa trẻ bị tổn thương” bước vào hôn nhân, những vết sẹo cũ trở thành công cụ để làm đau người mình yêu.

2. Câu chuyện của Phương và Minh – Hai đứa trẻ nội tâm

Phương lớn lên trong một gia đình nghèo, chứng kiến cha say rượu, bạo lực và ngoại tình. Nỗi căm hận sâu sắc khiến cô quyết tâm sẽ không bao giờ trở thành người như cha. Khi kết hôn, cô mang theo lời thề “phải có chồng hiền lành, mình sẽ kiểm soát mọi thứ”. Tuy nhiên, chồng Minh cũng mang trong mình vết sẹo: cha đánh mẹ và ngoại tình. Hai người, mỗi người là một “đứa trẻ bị bạo hành”, đã vô tình trở thành “thuốc độc” cho nhau.

Trong những cơn giận dữ, Phương xả giận bằng cách phá đồ đạc, dùng kiểm soát đến mức ngột ngạt để tìm cảm giác an toàn. Khi phát hiện Minh tìm người khác để tâm sự, cô cảm thấy như bị phản bội, nhớ lại nỗi đau của cha ngoại tình. Kết quả, Phương nhận ra mình đã trở thành phiên bản của cha: kiểm soát, nóng nảy và đầy tổn thương.

Minh lớn lên dưới sự độc đoán của mẹ, người thường dùng im lặng làm hình phạt. Khi anh kết hôn với Vy – người đã trải qua sự bỏ rơi cảm xúc từ cha mẹ – cả hai mang theo nỗi sợ và cơ chế phòng vệ riêng. Vy sợ bị bỏ rơi, vì vậy mỗi khi Minh về muộn, cô gọi điện không ngừng và dùng lời lẽ cay nghiệt để kích hoạt phản ứng. Minh đáp lại bằng sự im lặng – “cái chết” của mẹ anh – khiến Vy cảm thấy như bị đâm thấu vào vết thương cũ.

2.1. Cơ chế bảo vệ và tác động đối lập

Minh sử dụng “im lặng” như một lá chắn, trong khi Vy dùng “kiểm soát” để giữ an toàn. Hai chiến lược này không chỉ không giải quyết xung đột, mà còn làm sâu thêm vết thương, biến cuộc trò chuyện thành “cuộc chiến”.

3. Góc nhìn chuyên gia: tại sao hôn nhân của người mang chấn thương tuổi thơ thường rạn nứt?

Theo các nhà tâm lý học, khi người lớn không chỉ phải đóng vai trò người lớn mà còn phải “vỗ” cho đứa trẻ nội tâm chưa lành, họ sẽ nhanh chóng kiệt sức. Các cãi vã không còn là vấn đề “ai đúng ai sai”, mà là cuộc chiến bảo vệ những tổn thương chưa được chữa lành.

4. Hướng đi: Làm sao ngăn chặn vòng lặp?

• Nhận diện vết sẹo: Thực hành tự quan sát, viết nhật ký cảm xúc để nhận ra khi nào hành vi đang phản ánh quá khứ.
• Chia sẻ và tìm hỗ trợ: Tham gia trị liệu cá nhân hoặc cặp đôi, nơi chuyên gia giúp khám phá và giải phóng những mô hình tiêu cực.
• Xây dựng ngôn ngữ mới: Thay vì dùng im lặng hay kiểm soát, học cách diễn đạt nhu cầu và sợ hãi một cách trung thực và không đổ lỗi.
• Nuôi dưỡng sự an toàn cảm xúc: Tạo ra không gian cho cả hai cảm thấy được lắng nghe, không sợ bị bỏ rơi hay bị phán xét.

Hôn nhân không phải là bến đỗ để che giấu những vết thương, mà là nơi chúng ta học cách chữa lành chúng cùng nhau. Khi con cái chúng ta lớn lên trong môi trường đầy tình thương, chúng sẽ không phải mang theo “đứa trẻ bị tổn thương” vào những mối quan hệ tương lai.

Bảo Khuê