Đại sứ Mỹ Marc Knapper sẽ rời Hà Nội vào 18/1, khép lại 4 năm gắn bó sâu sắc với Việt Nam.

Đại sứ Knapper, người đã bắt đầu công tác tại Việt Nam từ ngày 27/1/2022, sẽ chính thức kết thúc nhiệm kỳ vào ngày 18/1/2026. Trong suốt bốn năm, ông đã đồng hành cùng Việt Nam trong một loạt các cột mốc quan trọng, từ việc nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác Chiến lược Toàn diện đến việc khởi công đại sứ quán mới tại Hà Nội.

Nâng cấp Đối tác Chiến lược Toàn diện – Bước ngoặt chưa từng có

Năm 2023, dưới sự chỉ đạo của Đại sứ Knapper, Mỹ và Việt Nam đã ký thỏa thuận nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, một cấp bậc cao nhất trong hệ thống phân cấp ngoại giao của Việt Nam. Đây là một “bước nhảy” thể hiện mức độ tin cậy và hợp tác sâu rộng giữa hai quốc gia.

Đẩy mạnh hợp tác đa lĩnh vực

• Thương mại và đầu tư: Các dự án công nghệ cao và cơ sở hạ tầng được mở rộng đáng kể.
• An ninh, quốc phòng và pháp luật: Hợp tác tăng cường trong việc đào tạo, chia sẻ thông tin và thực thi pháp luật.
• Y tế, giáo dục và giao lưu nhân dân: Các chương trình trao đổi sinh viên, bác sĩ và hỗ trợ cứu trợ thiên tai được triển khai rộng rãi.
• Di sản chiến tranh: Hai nước tiếp tục làm việc để xử lý ô nhiễm dioxin, rà phá mìn chưa nổ và tìm kiếm các chiến sĩ mất tích.

Biểu tượng mới – Đại sứ quán Mỹ tại Cầu Giấy

Trong thời gian công tác, Đại sứ Knapper đã giám sát khởi công khu phức hợp mới của Đại sứ quán Mỹ tại phường Cầu Giấy, Hà Nội. Dự án không chỉ là một cơ sở ngoại giao hiện đại mà còn là minh chứng cho mối quan hệ ngày càng gắn bó.

Lời chia tay đầy cảm xúc

Trong buổi gặp gỡ cuối cùng với Tổng Bí thư Tô Lâm, ông Knapper nhấn mạnh: “Việt Nam sẽ mãi là một nơi rất đặc biệt đối với tôi và gia đình.” Ông cũng chia sẻ những trải nghiệm cá nhân – từ việc gặp gỡ sinh viên, bác sĩ, nông dân cho tới các doanh nhân khởi nghiệp – và khẳng định sự ấn tượng sâu sắc với nền văn hoá năng động của đất nước.

Tiểu sử và thành tựu cá nhân

Marc Knapper là một nhà ngoại giao với hơn 30 năm kinh nghiệm, từng là Tham tán Chính trị tại Đại sứ quán Mỹ (2004‑2007). Ông tốt nghiệp xuất sắc Đại học Princeton, học tiếp tại Đại học Tokyo và thông thạo tiếng Hàn, Nhật và Việt. Các giải thưởng danh dự bao gồm Giải thưởng Phụng sự xuất sắc của Ngoại trưởng, Giải thưởng Phụng sự ưu tú của Tổng thống và Giải thưởng Nhà Ngôn ngữ học của Bộ Ngoại giao Mỹ.

Những đóng góp của ông sẽ tiếp tục là nền tảng cho các nhà ngoại giao kế nhiệm, đồng thời mở ra những cơ hội mới cho quan hệ Mỹ‑Việt trong thập kỷ tới.

Xem chi tiết về việc nâng cấp Đối tác Chiến lược Toàn diện

Đọc thêm về buổi gặp gỡ Tổng Bí thư Tô Lâm

Việc Trump triệu hồi đồng loạt gần 30 đại sứ Mỹ có thể tạo ra khoảng trống lãnh đạo, suy yếu đáng kể sức mạnh ngoại giao của Hoa Kỳ, theo các chuyên gia.

Bối cảnh quyết định triệu hồi đại sứ

Vào ngày 24/12, nhóm 10 nghị sĩ Dân chủ thuộc Ủy ban Đối ngoại Thượng viện đã gửi thư tới Tổng thống Donald Trump, khẳng định việc triệu hồi gần 30 đại sứ trên các châu lục là “động thái chưa từng có tiền lệ”. Họ cảnh báo số vị trí trống trên toàn cầu đã vượt quá 100, làm suy giảm khả năng đại diện và thực thi chính sách của Mỹ.

Phản hồi của Bộ Ngoại giao

Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định quyết định này là “quy trình tiêu chuẩn của bất kỳ chính quyền nào”, nhấn mạnh rằng tổng thống có quyền thay đổi người đại diện ở nước ngoài để thúc đẩy chương trình nghị sự quốc gia.

Ý kiến của các chuyên gia ngoại giao

John Dinkelman, Chủ tịch Hiệp hội Ngoại giao Mỹ (AFSA) với gần 40 năm kinh nghiệm, cho rằng quyết định “không có tiền lệ” và không tương đồng với quy trình tiêu chuẩn. Ông giải thích rằng khi Trump nhậm chức, các đại sứ đã tự nguyện nộp đơn từ chức và chính quyền trước đây đã chấp nhận họ tiếp tục công tác.

Dinkelman so sánh việc rút “cầu thủ chủ lực” khỏi sân đấu ngoại giao trước các ván cờ quan trọng, cho rằng đây là hành động phá hoại bộ máy ngoại giao, làm giảm uy tín và khả năng bảo vệ công dân Mỹ ở nước ngoài.

Cameron Hudson, cựu quan chức phụ trách châu Phi, nhấn mạnh phong cách “cá nhân hoá” của Trump, cho rằng khi Tổng thống không quan tâm trực tiếp tới một khu vực, vị trí đại sứ sẽ bị xem nhẹ, làm suy giảm vai trò truyền thống của các nhà ngoại giao chuyên nghiệp.

Hệ lụy tiềm tàng

Việc để lại hơn 30 vị trí lãnh đạo cấp cao trống, đặc biệt ở châu Phi – nơi đã thiếu nhân sự từ lâu – có thể làm giảm khả năng triển khai chính sách, trong bối cảnh khu vực đang đối mặt với xung đột và đảo chính. Các nhà phân tích cảnh báo rằng các đối thủ như Trung Quốc và Nga sẽ tận dụng khoảng trống này để mở rộng ảnh hưởng.

Những nhà ngoại giao về hưu, bao gồm Tibor Nagy – cựu quan chức cấp cao phụ trách châu Phi – nhấn mạnh rằng số vị trí trống quá cao sẽ gây tổn hại cho hoạt động toàn bộ máy ngoại giao và làm giảm hiệu quả thực thi các thỏa thuận thương mại, y tế và hòa bình mà Mỹ đã đạt được.

Trong khi một số quan chức trong nội bộ chính quyền Trump cho rằng quyết định này phù hợp với phong cách lãnh đạo của ông, các chuyên gia đồng ý rằng việc thay thế nhanh các đại sứ dày dặn kinh nghiệm bằng nhân sự chưa được kiểm chứng có thể làm suy yếu “guồng máy” ngoại giao đã được xây dựng qua nhiều thập kỷ.

Thanh Danh (Theo WSJ, PBS, Reuters, Hill)