Quốc hội Pháp vẫn chưa thông qua dự luật ngân sách quốc gia, khiến nước này rơi vào tình trạng tê liệt chính trị sâu sắc.

Bối cảnh chính trị hiện nay

Vào tối ngày 23/12/2025, Quốc hội đã thông qua một đạo luật khẩn cấp để duy trì hoạt động của chính phủ trong tháng 1/2026, trong khi các nghị sĩ vẫn đang tranh luận về dự thảo ngân sách 2026. Đạo luật này được Thủ tướng Sébastien Lecornu đề xuất vào tối 22/12/2025 nhằm tránh “đóng cửa” chính phủ sau khi lưỡng viện không đạt thỏa thuận do bất đồng về cắt giảm chi tiêu và tăng thuế.

Ngân sách khẩn cấp 2026: Giải pháp tạm thời

Bộ trưởng Ngân sách Amélie de Montchalin nhấn mạnh rằng đây chỉ là “giải pháp tình thế tối thiểu” và không đáp ứng được nhu cầu thực tế của người dân. Đạo luật khẩn cấp cho phép chính phủ tiếp tục hoạt động trong vài tuần tới, nhưng không giải quyết được các vấn đề cấu trúc gây ra bế tắc.

Nguyên nhân sâu xa của bế tắc

Nguyên nhân gốc rễ bắt nguồn từ tháng 6/2024, khi Tổng thống Emmanuel Macron giải tán Quốc hội và tổ chức bầu cử sớm nhằm ngăn chặn sự trỗi dậy của phe cực hữu. Động thái này đã tạo ra một “quốc hội treo” không có đa số rõ ràng: ba khối lớn – liên minh cánh tả, khối trung hữu của Macron (120 nghị sĩ) và Đảng Quốc gia (RN) do Marine Le Pen lãnh đạo – không thể hình thành liên minh cầm quyền.

Để thông qua dự luật, chính phủ thiểu số của Lecornu phải dựa vào sự ủng hộ của một trong hai khối còn lại. Thủ tướng đã tạm thời giành được sự đồng thuận của Đảng Xã hội bằng cách đình chỉ cải cách hưu trí (từ 62 lên 64 tuổi), nhưng điều này lại làm mất lòng các nghị sĩ bảo thủ và một số thành viên trung hữu.

Hệ lụy tài chính và nợ công

Theo báo cáo của Cơ quan Thống kê Pháp (INSEE) vào tháng 9/2025, nợ công Pháp đã chạm mức 3,5 nghìn tỷ euro (khoảng 4 nghìn tỷ USD), xếp thứ ba trong khu vực đồng euro sau Hy Lạp và Italy. Nếu không có ngân sách quốc gia được thông qua, chính phủ không thể thực hiện các khoản chi trả quan trọng, làm gia tăng rủi ro vỡ nợ và làm suy giảm niềm tin của các nhà đầu tư quốc tế.

Triển vọng và các kịch bản tương lai

Chuyên gia Benjamin Morel, giáo sư luật công tại Đại học Paris‑Pantheon‑Assas, cho rằng “chính phủ chỉ dựa vào 120 nghị sĩ trong tổng số 577 là không thể kiểm soát Hạ viện và sẽ kéo dài khủng hoảng chính trị.” Nếu không đạt được thỏa thuận trong vài tuần tới, Pháp có thể phải áp dụng lại luật ngân sách tạm thời như năm ngoái, hoặc thậm chí phải tổ chức cuộc bầu cử sớm – một kịch bản có thể làm tăng bất ổn chính trị và kinh tế.

Trong bối cảnh này, việc duy trì cam kết không sử dụng các quyền hạn hiến pháp đặc biệt để “vượt rào” quốc hội sẽ trở thành thách thức lớn đối với Thủ tướng Lecornu, theo phân tích của Noémie Bisserbe, chuyên gia tại Wall Street Journal.

Thanh Tâm (Theo France 24, WSJ)