Nội dung chính
Mỹ đang thay đổi cục diện đa phương bằng cách rút khỏi 66 tổ chức quốc tế – hậu quả sẽ lan rộng tới mọi lĩnh vực
Vào ngày 7/1, Tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh đình chỉ sự ủng hộ của Hoa Kỳ đối với 66 tổ chức, cơ quan và ủy ban quốc tế – trong đó có hơn 30 cơ quan thuộc Liên Hợp Quốc. Quyết định này không chỉ là một bước đi “chọn lọc” trong chính sách tài trợ, mà còn mở ra một chuỗi tác động sâu rộng lên nền tảng hợp tác đa phương.
Thu hẹp phạm vi hợp tác quốc tế
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, các thể chế này “trùng lặp, quản lý kém, lãng phí và bị chi phối bởi lợi ích không phù hợp với Mỹ”. Khi các ngân sách và chương trình của các cơ quan như UN Women, UNFPA, hoặc Hội đồng Nhân quyền bị cắt giảm, các dự án hỗ trợ phụ nữ, trẻ em và người tị nạn sẽ phải giảm quy mô hoặc ngừng lại.
Các tổ chức bị rút lui
Danh sách rút khỏi bao gồm:
- Cơ quan Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA)
- UN Women – cơ quan về bình đẳng giới
- Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc
- Diễn đàn Chống Khủng bố Toàn cầu
- Đối tác Hợp tác Đại Tây Dương
- Viện Quốc tế về Dân chủ và Hỗ trợ Bầu cử
- Công ước Khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC)
Đặc biệt, việc rút khỏi UNFCCC đồng nghĩa với việc Mỹ không còn là một bên ký kết chính thức của hiệp định Paris, làm giảm vị thế lãnh đạo của Washington trong các nỗ lực giảm phát thải toàn cầu.
Hệ quả tài chính
Hoa Kỳ vẫn là nhà tài trợ lớn nhất cho ngân sách thường xuyên của Liên Hợp Quốc, chiếm khoảng 22% tổng nguồn tài trợ – một khoản bắt buộc theo nghị quyết Đại hội đồng. Tuy nhiên, theo phát ngôn viên UN Stephane Dujarric, Mỹ chưa thanh toán bất kỳ khoản nào trong năm tài chính 2024 và hiện đang nợ gần 1,5 tỷ USD. Sự chậm trễ này làm tăng áp lực tài chính lên các chương trình nhân đạo và phát triển đang dựa vào nguồn vốn của Mỹ.
Ảnh hưởng chính trị và môi trường
Những chuyên gia như Daniel Forti (International Crisis Group) cảnh báo: “Chính sách này thể hiện một cách tiếp cận đa phương kiểu ‘hoặc là theo cách của chúng tôi, hoặc không có gì cả’”. Các tổ chức phi chính phủ độc lập đã phải đóng cửa dự án, giảm nhân lực và mất cơ hội hợp tác với các đối tác quốc tế.
Trong khi một số quan chức Washington cho rằng việc tập trung nguồn tiền thuế vào các sáng kiến tiêu chuẩn quốc tế sẽ tăng cường ảnh hưởng của Mỹ, các nhà phân tích tài chính như David Widawsky (World Resources Institute) lại nhấn mạnh rằng Mỹ có thể mất lợi thế kinh tế khi các quốc gia khác nắm bắt cơ hội trong nền kinh tế năng lượng sạch.
Những bước tiếp theo
Liên Hợp Quốc và các tổ chức bị rút lui đang kêu gọi các quốc gia thành viên khác bù đắp khoản tài trợ thiếu hụt. Đồng thời, các nhà hoạch định chính sách quốc tế đang xem xét cách tái cấu trúc các cơ chế tài trợ để giảm phụ thuộc vào một nguồn duy nhất.
Bạn nghĩ gì về quyết định này? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật các phân tích sâu hơn về chính sách đa phương.
